Veldwerk : de courgettes van Pieter en Heidi Vandooren in Hooglede.

Lokaal, lekker en gezond! Zo willen we de groenten op ons bord. Steeds vaker kiezen we dan ook voor groenten die bij ons geteeld worden. Lokaal betekent immers niet alleen minder transport, maar ook versere groenten in de winkel, recht van de akker. Zo is elke kool, sla, prei,... niet alleen op zijn best, maar weten we ook op welk veld of in welke serre ze geplant en geoogst werden. En door wie! Met Veldwerk stellen wij u graag de mannen en vrouwen voor die er elke dag voor zorgen dat de groenterekken van onze winkels boordevol gezonde en mooie groenten liggen.

Volgt u ons 'de boer op' ?

HET VERHAAL

Als we het erf op rijden van de hoeve van Pieter en Heidi kunnen we er niet naast kijken. De binnenkoer staat bijna vol bakken met kleine plantjes. “Dit zijn ze dan” zegt Heidi lachend “onze courgettes”. Haar man Pieter vult aan “Nog twee maand en dan liggen de vruchten van deze plantjes mooi te wezen in de rekken van de supermarkt”.

Pieter: “We komen allebei uit een tuindersfamilie en allebei uit deze streek. Onze ouders waren bijna buren, er lag alleen een kleine heuvel, de Vosseberg, tussen de twee hoeves. Allebei teelden ze ook dezelfde groenten: prei, courgette, bloemkool en knolselder. De groenten die wij vandaag nog steeds telen.” Als oudste zoon lag het voor de hand dat Pieter de boerderij zou overnemen. Aanvankelijk leek boeren niks voor hem. Hij wou ingenieur worden, maar besloot in 2008 om toch in de tuinderswereld te stappen.
Heidi: “Ik ben er pas in 2011 bijgekomen. We leerden elkaar kennen in de KAJ. Ik werkte toen in de REO-veiling als keurder.” “En dat komt goed van pas” vult Pieter aan “want Heidi weet perfect hoe een mooie courgette er moet uitzien. Het juiste gewicht, de juiste kleur, mooi blinkend, geen beschadigingen.”

De teelt

De kleine plantjes op de binnenkoer van de hoeve blijven natuurlijk niet in de bakken. Ze verhuizen naar de plastic tunnels op de velden. Pieter: “Courgettes zijn tropische planten. Ze houden van warmte, maar niet van wind. Vooral gele zijn heel teer. Courgettes kunnen niet tegen nachtvorst en houden ook niet van regen: dan staan de bloemen vol en kunnen de bijtjes er niet in. We zetten hommels in de tunnels en er staan bijenkasten rondom. Beestjes bestrijden we op een biologische wijze onder ander met sluipwespen. Het weer is onvoorspelbaar. Dit jaar is het al heel droog geweest, gelukkig hebben we onze eigen wateropslag."

Heidi: "Per jaar zijn er drie teelten. De eerste plantjes gaan in de grond begin april. Ongeveer veertig dagen later kunnen we oogsten. De laatste courgettes brengen we eind oktober naar de veiling. Van november tot maart wordt de markt bevoorraad met Spaanse courgettes. Als je dan 'local' wil eten kies je beter voor prei, knolselder of kolen.”

Waar vroeger de ouders van Heidi en Pieter vooral voor de diepvriesindustrie werkten, kozen zij resoluut voor de versmarkt. Pieter: “Wie voor de industrie werkt, is zeker van zijn afzetmarkt maar de prijzen zijn laag. Wij bieden onze courgettes via de veiling aan op de versmarkt en zijn afhankelijk van vraag en aanbod.”
Heidi: “Als je producten anoniem in bulk weggaan, is het moeilijker om er trots op te zijn. Het zijn dan ... maar courgettes. Wij kiezen resoluut voor de iets specialere courgettes. Er zijn zo'n twintig soorten courgettes. Wij telen er vijf van: gele, groene en witte in de lange variëteit en groen en geel in de ronde variëteit. Telkens ik in de supermarkt kom kijk ik waar de courgettes vandaan komen. Als ik dan ons producentennummer zie, ben ik best wel trots want dat zijn onze courgettes!”

Van het veld naar de veiling

In de plastic tunnels is de temperatuur tropisch. Heidi (lachend): “Begrijp je waarom we de courgettes 's morgens vroeg plukken? Het plukken - best wel nog zwaar werk, want je staat steeds gebogen - wordt gedaan door seizoensarbeiders die elk jaar terugkeren en ondertussen weten hoe en wat. Nog dezelfde dag brengen we de courgettes naar de REO-veiling in Roeselare. Eén dag later liggen ze in de supermarkt of bij de groentespeciaalzaak. Onze werkdag begint om 6 uur 's morgens en eindigt om zes uur 's avonds.”

Tijd voor vakantie? Pieter: “In december nemen we vakantie. Tijdens de zomer, het hoogseizoen voor de courgettes, kunnen we alleen af en toe een weekendje weg. Courgettes moeten immers elke dag geplukt worden."

De toekomst

Op weg naar de plastic tunnels lopen we voorbij een extra large machine met smalle wielen van bijna drie meter hoog. Pieter: “Dit is onze nieuwe plantmachine speciaal voor de biologische teelt. Ze is uitgerust met gps en rijdt tot op 2 cm nauwkeurig. We kunnen er 8000 plantjes per uur mee planten! Het is een forse investering en je moet voldoende areaal hebben om die rendabel te maken. We hebben nu reeds vijf hectaren bio en er komen er volgend jaar nog negen bij. Het is onze bedoeling om helemaal te schakelen.”

Heidi: “Toen Pieter sprak over zijn plan om te schakelen naar bio, had ik iets van ... allemaal goed en wel, maar ik wil niet op mijn knieën met een schoffeltje het onkruid tussen de plantjes wieden. (lacht) Gelukkig hoeft dit niet. We willen aan biologische landbouw doen op een efficiënte moderne manier en op voldoende grote schaal om rendabel te zijn. (heel fel) We geloven allebei dat het kan.”

PRAKTISCH

Weten

Courgettes of mergpompoenen zijn leden van de familie van de kallebassen waartoe ook de reuzenpompoen en de mini-patisson behoren. In de winkels liggen voornamelijk groene en gele courgettes maar er zijn ook witte en  gestreepte. Naast de klassieke langwerpige vorm zijn ook de er ook bolvormige. Het seizoen van de Belgische courgettes loopt van april tot begin november.
Botanisch is de courgette geen groente, maar een fruit.  Courgettes waar de bloem nog aanzit worden als 'courgette fleur' verkocht en zijn in Italië en Griekenland een delicatesse. Courgettebloemen kunnen gevuld worden en/of gefrituurd.

Kopen

Een courgette moet stevig aanvoelen, een ongeschonden schil en een mooie kleur hebben.

Bewaren

Courgette bewaar je zeker niet in de koelkast, ze gaan er bijzonder snel rotten. De ideale bewaartemperatuur is tussen de 10 en 13 °C.

In de keuken

Kleine courgettes (max. 30 cm) zijn het lekkerst. Je hoeft ze niet te schillen en kunt ze ook perfect rauw eten, in dunne plakjes of lange slierten gesneden. De uiteinden moet je altijd afsnijden want die zijn niet eetbaar. Courgettes kunnen ook gekookt, gebakken of gegrild (op de BBQ) gegeten worden en zijn een must in een zuiderse ratatouille. Van grote lange en bolvormige courgettes kun je de zaden uitscheppen en ze dan vullen met gehakt, rijst, kaas, andere groenten,... en daarna eventueel gratineren.

RECEPT

Salade van courgette met Griekse yoghurt (ca. 4 pers.)

Deze salade is een van Heidi's favorieten met courgette. "Ze is heel lekker als sidedish zowel bij vlees als vis. Meng gele en groene courgettes voor een mooi fris uitzicht. Gebruik bij voorkeur kleine exemplaren dan hoef je de zaden er niet uit te halen. Courgettes zijn vrij neutraal van smaak dus kruid flink met peper en zout. Tijm geeft een zuiderse toets. Een lekkere veggievariant: vervang de yoghurt door ricotta, voeg stukjes tomaat en gekookte rijst toe, vul er een bolcourgette (binnenste uitgehaald) mee, bestrooi met wat geraspte parmezaan en zet even onder de ovengrill."

1 kleine gele courgette, in blokjes gesneden
1 kleine groene courgette, in blokjes gesneden
2 lente-uitjes, fijngesnipperd
olijfolie
1 takje tijm, blaadjes afgeritst
peper en zout
2 el griekse yoghurt
fijngesnipperde platte peterselie (voor afwerking)

Bak de courgetteblokjes beetgaar in een scheutje olijfolie, doe er de ui bij, roer goed om, kruid met peper, zout en tijm en laat lauw worden. Meng er de yoghurt door en laat verder afkoelen. Bewaar tot gebruik in de koelkast. Werk af met peterselie.

 Flandria-courgettes zijn verkrijgbaar bij REO Veiling, BelOrta en Coöperatie Hoogstraten

 fotograaf : Marc-Pieter Devos

Lava
Flandria
Nieuws
Contact