“Alles draait om kwaliteit en marktgericht produceren”

Hoe kan de sector nog beter afstemmen op de markt? In de marge van de internationale tomatenconferentie (13-14-15 maart) hadden we hierover een gesprek met de voorzitter van Coöperatie Hoogstraten. “Het is een uitdaging om voort te gaan op de weg van kwaliteit en diversiteit. We moeten blijven zoeken hoe we best inspelen op een markt die voortdurend evolueert.”

Vooraf: de Belgische tomatensector in cijfers
De kwaliteitsverantwoordelijke bij LAVA bracht op de Tomato Conference de tomatensector cijfermatig in beeld. Het areaal beslaat dit jaar ruim 500 hectare verdeeld over zo'n 250 telers. In 2015 bedroeg het totale volume 246 miljoen kilo voor de losse, tros- en pruimtomaten samen. Van specialties werd er vorig jaar 22 miljoen kilo geproduceerd. 70% van onze tomaten wordt geëxporteerd, voornamelijk naar Frankrijk, Duitsland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Italië. Naar Rusland ging tot 2014 jaarlijks ruim 20 miljoen kilo tomaten. Deze exportkans is nu weggevallen. 
“Het volume losse tomaten was de afgelopen jaren vrij stabiel. Bij tros waren er pieken en dalen, maar over het algemeen een stijgende trend. Het aandeel vleestomaten daalt”, legt Raf De Blaiser uit. “Opvallend is de enorme stijging bij de specialties. Met 106 hectare bedraagt het areaal nu zo'n 20% van het totaal. Jaar rond productie zal de komende jaren nog toenemen.”

Waaier van producten

Wat is u van deze tomatenconferentie bijgebleven?

Dirk Van den Plas, voorzitter Coöperatie Hoogstraten: “Dat de tomatensector in de voorbije twintig jaar sterk geëvolueerd is en dat van het oorspronkelijke eenheidsproduct al lang geen sprake meer is. Eén type consument bestaat niet meer. De maatschappelijke trend dwingt tot differentiatie. De handel wil met een waaier van producten beantwoorden aan de specifieke wensen van alle spelers in de markt. Er zijn enorm veel nieuwe rassen beschikbaar en deze hebben veel te bieden op verschillende markten. Er bestaat al een uitgebreid aanbod van specialties en er is nog ruimte voor innovaties. Zo'n innovatie is de niet-lekkende tomaat, waar een deel van onze aankopers zeer tevreden over is. Ook de horeca heeft het product al in de armen gesloten. Nu nog de verbruiker. Kwaliteit, goede organisatie en marketing zijn de juiste ingrediënten voor een succesvol product.”

Vertrouwen in Flandria

Welke prioriteiten stellen tomatentelers zelf?

“Zich onderscheiden met een topproduct blijft voor ons een continue opgave. De handel moet in volle vertrouwen ons Flandria-product kunnen kopen. De kwaliteit van Flandria-tomaten moet dus op elk moment in het seizoen dezelfde zijn. Vertrouwen in de versheid, de kwaliteit en de herkomst van het product vormen voor retail én consument de belangrijkste drijfveren tot aankoop. Hoe we dit kunnen halen? Ik denk dat we moeten blijven inzetten op nog strengere eisen. Er moet ook transparantie zijn, zodat het duidelijk is welke lading het label dekt. Ook de consument moet gerust zijn: 'Als ik Flandria koop, ben ik 100 % zeker dat het goed is'.”

Responsibly Fresh

Waarop wil de sector in de toekomst focussen?

“Duurzaamheid loopt als een rode draad door ons teeltprogramma. In de dagdagelijkse praktijk zetten  telers én veilingen al sterk in op duurzaamheid onder Responsibly Fresh. Wat houdt het in? Naast rationeel energiegebruik en recuperatie van grondstoffen, vind ik ook het sociale luik waardevol. Ik bedoel: een correcte omgang met het personeel en aandacht voor zwakkeren op de arbeidsmarkt. Responsibly Fresh, daar zijn we hard mee bezig en dat blijft in de toekomst een belangrijk werkpunt. Er bestaat gewoon geen andere weg meer. Duurzaamheid is een factor die bij een groeiende groep van consumenten doorweegt bij hun aankopen en de retail houdt daar rekening mee.”

Smaak en beleving

Wat zijn de wensen van de retail volgens u?

“Vast staat dat de retail nog altijd de klant basiskwaliteit aan een aantrekkelijke prijs wil aanbieden. Ze wenst ook de weg tussen producent en consument zo kort mogelijk te houden. De commercialisatie en bundeling van aanbod gebeurt op de veiling, maar er is duidelijk een groeiende tendens om het gekochte product rechtstreeks op de bedrijven op te halen. Onze moderne tomatenbedrijven zijn daar logistiek voor uitgerust. Dit biedt voor de versheid en de houdbaarheid van het product alleen maar voordelen. Daarnaast wenst de retail ook aandacht voor de smaak! Nieuwe tomatenvariëteiten moeten nog meer op smaak worden geselecteerd.”

En hoe zit het met de consument?

“Er is ontegensprekelijk een toegenomen vraag naar convenience, waar telers en handel vlot op inspelen met versneden groenteproducten: slamixen, gesneden groenten, wokmixen en maaltijdsalades. Het valt wel op dat daarnaast een middensegment van consumenten groeit voor wie gezondheid, variatie en genieten mee gewicht in de schaal leggen bij hun aankopen. Hier speelt het aspect productbeleving, authenticiteit een veel grotere rol dan convenience. De baseline van trendwatcher Adjiedj Bakas op de tomatenconferentie luidde: 'Voeding moet fun zijn'. Alles draait om beleving met producten die smaakvol zijn of bijvoorbeeld een mooie vorm hebben. Er is het succes van kleurige snacks. Bij authenticiteit kun je denken aan seizoengroenten en tomatenrassen van vroeger. Ik denk ook aan de aandacht voor kleurschakeringen in verpakkingen van specialties.”

Het verhaal achter het product

Hoe sterk weegt het aspect gezondheid?

“Gezondheid is een maatschappelijke trend die alsmaar belangrijker wordt en wij moeten daar als tuinbouwcoöperaties samen nog meer op inzetten. Een categorie van consumenten is bereid daar een meerprijs voor te betalen. Binnen het gezondheidsideaal winnen onze snacktomaatjes aan populariteit, vandaar ook de productiestijging van de specialties. Ik vind dat uit labels ook moet blijken dat het product gezond is. Er bestaat bezorgdheid over de wijze waarop voedsel wordt geproduceerd. Consumenten willen meer weten over wat ze eten. We hebben volledige transparantie in de gehele AGF-sector nodig. We moeten open en op een objectieve manier met consumenten communiceren. Dit betekent dat je ze het hele verhaal over hun groenten en fruit moet vertellen. Zowel telers, veilingen als verkooppunten kunnen 'Responsibly Fresh' mee in de verf zetten. De winkelier kan daar bij klanten zeker mee scoren.”
 
Marktgericht denken

Welk huiswerk kregen de telers op de conferentie mee?
 
“Ik zeg altijd: 'Een product moet noodzakelijkerwijze tegemoetkomen aan de wensen van de consument om hem naar de winkelrekken te lokken'. Onze maatschappij en de markt zijn voortdurend in evolutie. De tuinbouw ontsnapt hier niet aan. De uitdaging is om hierop de juiste antwoorden te formuleren. Belangrijk voor ons, tuinbouwcoöperaties: we moeten blijven zoeken hoe we best kunnen inspelen op die veranderende markt. We kunnen ons niet permitteren om stil te staan, we moeten nadenken over nieuwe technologie en nieuwe verkoopvormen. Naast duurzaamheid en productbeleving, vormt marketing een belangrijke factor in een concurrentiële markt. Social media is niet meer weg te denken en speelt een essentiële rol bij het bereiken van jongere consumenten. Echter, de sector moet leren hoe deze media effectief te gebruiken. De verkoop op afstand, onlineverkoop, evolueert goed, en er zitten nog mogelijkheden in. En tot slot, als kleine speler in de Europese markt moet ons land zich blijven onderscheiden door kwaliteit en smaak.”

Lava
Flandria
Nieuws
Contact